มัลแวร์แต่ละชนิด
| ชนิด | ลักษณะเด่น |
|---|---|
| ไวรัส (Virus) | แฝงในไฟล์อื่น ทำงานเมื่อผู้ใช้เปิดไฟล์นั้น |
| เวิร์ม (Worm) | แพร่ตัวเองผ่านเครือข่ายได้ ไม่ต้องอาศัยไฟล์ หรือรอผู้ใช้เปิด |
| ม้าโทรจัน (Trojan) | ปลอมตัวเป็นโปรแกรมดี หลอกให้ติดตั้ง แล้วเปิดช่องให้ผู้ไม่หวังดี |
| แรนซัมแวร์ (Ransomware) | เข้ารหัสไฟล์ แล้วเรียกค่าไถ่ |
| สปายแวร์ (Spyware) | แอบเก็บข้อมูลผู้ใช้ส่งออกไป |
| คีย์ล็อกเกอร์ (Keylogger) | บันทึกการกดแป้นพิมพ์ เพื่อขโมยรหัสผ่าน |
| แอดแวร์ (Adware) | แสดงโฆษณารบกวน |
| บอตเน็ต (Botnet) | เครื่องที่ถูกยึดหลายเครื่อง ถูกใช้โจมตีพร้อมกัน เช่น DDoS |
กลลวงที่หลอก "คน" ไม่ใช่หลอกเครื่อง
Phishing
- อีเมล / เว็บปลอมเหมือนของจริง
- หลอกให้กรอกรหัสผ่าน เลขบัตร OTP
Smishing
- ฟิชชิงผ่าน SMS
- ส่งลิงก์ "พัสดุตกค้าง" "บัญชีถูกระงับ"
Vishing
- หลอกทางโทรศัพท์/เสียง
- เช่น แก๊งคอลเซ็นเตอร์อ้างเป็นเจ้าหน้าที่
Pharming
- เปลี่ยนเส้นทางไปเว็บปลอมแม้พิมพ์ URL ถูก
- โจมตีที่ DNS
DDoS
- ส่งคำขอจำนวนมหาศาลจนระบบใช้งานไม่ได้
- ใช้ Botnet หลายเครื่องพร้อมกัน
วิธีป้องกันที่ข้อสอบถาม
ไฟร์วอลล์ (Firewall)
- กรองการรับ-ส่งข้อมูลระหว่างเครือข่าย
- กั้นการเข้าถึงที่ไม่ได้รับอนุญาต
VPN
- สร้างอุโมงค์เข้ารหัสผ่านอินเทอร์เน็ต
- ใช้ Wi-Fi สาธารณะได้ปลอดภัยขึ้น
รหัสผ่านที่ดี
- ยาว 12 ตัวขึ้นไป (วลียาว ๆ จำง่ายก็ได้)
- ผสมตัวพิมพ์ใหญ่ เล็ก ตัวเลข สัญลักษณ์ (คำตอบมาตรฐานในข้อสอบ)
- ไม่ใช้ซ้ำทุกเว็บ · ไม่ใช้วันเกิด
MFA / 2FA
- ใช้มากกว่า 1 ปัจจัยยืนยันตัวตน
- รหัสผ่านหลุดก็ยังเข้าไม่ได้
สำรองข้อมูล 3-2-1
- 3 ชุด
- 2 สื่อต่างชนิด
- 1 ชุดเก็บนอกสถานที่
อัปเดตเสมอ
- อัปเดต OS และโปรแกรมเพื่ออุดช่องโหว่
- ติดตั้งแอปจากแหล่งทางการเท่านั้น
พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 (แก้ไข พ.ศ. 2560)
จำ พฤติกรรม → มาตรา ไว้เป็นคู่ · โทษคืออัตราสูงสุด
| มาตรา | การกระทำ | โทษสูงสุด |
|---|---|---|
| ม.5 | เข้าถึงระบบที่มีมาตรการป้องกันโดยมิชอบ (เช่น เจาะรหัสผ่าน) | จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ม.7 | เข้าถึงข้อมูลที่มีมาตรการป้องกันโดยมิชอบ | จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ม.11 | ส่งข้อความ/อีเมลรบกวน (สแปม) · วรรคหนึ่ง ปกปิดแหล่งที่มา · วรรคสอง ผู้รับบอกเลิกได้ไม่ง่าย | ไม่มีโทษจำคุก · ปรับไม่เกิน 100,000 บาท (วรรคหนึ่ง) / 200,000 บาท (วรรคสอง) |
| ม.14 | นำเข้าข้อมูลเท็จ / บิดเบือน โดยทุจริตหรือโดยหลอกลวง หรือข้อมูลลามก (ไม่ใช้กับความผิดหมิ่นประมาท) | จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ม.16 | ตัดต่อภาพผู้อื่นให้เสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น เกลียดชัง | จำคุกไม่เกิน 3 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท |
ผู้ให้บริการต้องเก็บข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ (Log) อย่างน้อย 90 วัน · เจ้าหน้าที่สั่งให้เก็บนานขึ้นได้ไม่เกิน 2 ปี · บัญชีม้า/ซิมม้า มีกฎหมายแยก คือ พ.ร.ก.ป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)
บังคับใช้เต็มรูปแบบ 1 มิ.ย. 2565
3 บทบาท
- เจ้าของข้อมูล (Data Subject)
- ผู้ควบคุมข้อมูล (Controller) ตัดสินใจเก็บ/ใช้
- ผู้ประมวลผลข้อมูล (Processor) ทำตามคำสั่งผู้ควบคุม
ข้อมูลอ่อนไหว
- เชื้อชาติ · เผ่าพันธุ์ · ความเห็นทางการเมือง
- ศาสนา · ลัทธิ · ปรัชญา · พฤติกรรมทางเพศ
- ประวัติอาชญากรรม · สุขภาพ · ความพิการ · พันธุกรรม
- ข้อมูลสหภาพแรงงาน · ข้อมูลชีวภาพ เช่น ลายนิ้วมือ ใบหน้า
สิทธิของเจ้าของข้อมูล
- ได้รับแจ้ง · ขอเข้าถึง · ขอโอนย้าย
- คัดค้าน · ขอลบ · ขอระงับการใช้
- ขอแก้ไข · ถอนความยินยอม
ข้อมูลรั่วไหล
- แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง นับแต่ทราบเหตุ
จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
อ่านก่อนทำโจทย์ ช่วยกันจำสลับ
✕เวิร์มต้องแฝงในไฟล์และรอผู้ใช้เปิด
✓นั่นคือไวรัส · เวิร์มแพร่ผ่านเครือข่ายเองได้
✕โทรจันแพร่กระจายตัวเองอัตโนมัติ
✓โทรจันปลอมเป็นโปรแกรมดีให้คนติดตั้งเอง
✕Firewall ใช้กำจัดไวรัสในเครื่อง
✓Firewall กรองการรับ-ส่งข้อมูล · กำจัดไวรัสใช้แอนตี้ไวรัส
✕พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 เป็นฉบับแรก
✓ฉบับหลัก 2550 · 2560 คือฉบับแก้ไข
ลองตอบ ก่อนไปบทถัดไป
กดเลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยทันที
ข้อ 1มัลแวร์ที่เข้ารหัสไฟล์ในเครื่องแล้วเรียกเงินเพื่อปลดล็อก คือข้อใด
ข้อ 2ได้รับ SMS แจ้งพัสดุตกค้างพร้อมลิงก์ให้กรอกข้อมูลบัตร จัดเป็นภัยแบบใด
ข้อ 3การตัดต่อภาพผู้อื่นให้เสียชื่อเสียงแล้วโพสต์ออนไลน์ ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาตราใด
ข้อ 4ตาม PDPA ข้อใดเป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่อ่อนไหว
สรุปบทนี้ในประโยคเดียว
ไวรัสแฝงไฟล์ · เวิร์มแพร่เอง · โทรจันปลอมตัว · แรนซัมแวร์เรียกค่าไถ่ · Firewall กรอง · VPN อุโมงค์เข้ารหัส · พ.ร.บ.คอมฯ 2550/2560 · PDPA 2562
นายสิบตำรวจ (อก.)