คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ
คอมพิวเตอร์ (40 ข้อ) · พื้นฐานคอมฯ · ระบบคอมฯ · เครือข่าย · อินเทอร์เน็ต · Social Media · MS Word · MS Excel · MS PowerPoint
ส่วนที่ 1 · พื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศที่ชอบออกสอบ
องค์ประกอบของระบบ IT ข้อมูล หน่วยวัด และบทบาทของระบบปฏิบัติการ
💡 ความหมายของ IT
Software
Peopleware
Data / Information
📚 ลำดับข้อมูลจากเล็กไปใหญ่
ข้อสอบมักถามว่า Byte = 8 Bit และ Database คือชุดข้อมูลหลายแฟ้มที่มีความสัมพันธ์กัน
📏 หน่วยวัดข้อมูลที่ต้องจำ
- 1 Byte = 8 Bit
- 1 KB = 1,024 Bytes
- 1 MB = 1,024 KB
- 1 GB = 1,024 MB
- 1 TB = 1,024 GB
- ข้อสอบชอบถามเปรียบเทียบว่า GB มากกว่า MB และ TB มากกว่า GB
🪟 ระบบปฏิบัติการ (Operating System)
ส่วนที่ 2 · ฮาร์ดแวร์ หน่วยความจำ และการทำงานของเครื่อง
CPU, RAM, ROM, Storage, Input/Output และส่วนประกอบที่มักออกสอบ
⚙️ CPU และส่วนย่อย
ความเร็ว CPU วัดเป็น Hz / GHz ยิ่งค่ามากโดยทั่วไปยิ่งประมวลผลได้เร็วขึ้น
💾 เปรียบเทียบหน่วยความจำที่ชอบออกสอบ
| หัวข้อ | RAM | ROM |
|---|---|---|
ลักษณะ | หน่วยความจำหลักชั่วคราว | หน่วยความจำถาวร |
ข้อมูลหายเมื่อปิดเครื่อง | หาย | ไม่หาย |
ใช้เก็บ | โปรแกรมและข้อมูลที่กำลังใช้งาน | คำสั่งเริ่มต้นเครื่อง เช่น BIOS/UEFI |
คำที่เจอบ่อยในข้อสอบ | Volatile | Non-volatile |
🧰 อุปกรณ์ที่ควรแยกให้ออก
- Input: Keyboard, Mouse, Scanner, Microphone, Webcam, Barcode Scanner
- Output: Monitor, Printer, Speaker, Projector
- Input/Output: Touchscreen, Network Card, Storage
- NIC = การ์ดเครือข่าย ใช้เชื่อมต่อระบบ LAN / Internet
- UPS = เครื่องสำรองไฟ ช่วยให้ปิดเครื่องได้ปลอดภัยเมื่อไฟดับ
💽 Storage ที่ออกข้อสอบบ่อย
SSD เร็วกว่า ไม่มีจานหมุน ทนแรงสั่นสะเทือนได้ดีกว่า
NVMe SSD เร็วกว่า SSD แบบ SATA เพราะต่อผ่าน PCIe
Cloud Storage เช่น Google Drive, OneDrive ใช้เก็บและแชร์ไฟล์ผ่านอินเทอร์เน็ต
Laser Printer
Inkjet
Thermal
Dot Matrix
ส่วนที่ 3 · เครือข่ายคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต
LAN, WAN, IP, DNS, อุปกรณ์เครือข่าย และพอร์ตบริการที่ชอบออกข้อสอบ
🌐 ประเภทเครือข่ายตามขนาด
LAN ภายในห้องหรืออาคารเดียวกัน
MAN ระดับเมือง
WAN ข้ามเมือง/ประเทศ เช่น อินเทอร์เน็ต
🔌 อุปกรณ์เครือข่ายที่ต้องแยกให้ออก
| อุปกรณ์ | หน้าที่ | คำใบ้ในข้อสอบ |
|---|---|---|
Hub | กระจายข้อมูลไปทุกพอร์ต | อุปกรณ์เก่า ไม่มีการเลือกปลายทาง |
Switch | ส่งข้อมูลไปพอร์ตปลายทางจริง | อาศัย MAC Address |
Router | เชื่อมหลายเครือข่ายและกำหนดเส้นทาง | เชื่อม LAN ออก Internet |
Modem | แปลงสัญญาณสำหรับการเชื่อมต่อกับผู้ให้บริการ | DSL / Fiber / Cable |
Access Point | กระจายสัญญาณ Wi-Fi | เพิ่มจุดเชื่อมต่อไร้สาย |
📡 IP, DNS, DHCP, Gateway
DNS แปลงชื่อโดเมนเป็น IP
DHCP แจก IP อัตโนมัติ
Default Gateway คือทางออกหลักจากเครือข่ายย่อยไปยังเครือข่ายอื่น
Subnet Mask ใช้บอกว่าส่วนใดของ IP เป็น Network และส่วนใดเป็น Host
🧭 Protocol / Port ที่ชอบถาม
| บริการ | Port มาตรฐาน | หน้าที่ |
|---|---|---|
HTTP | 80 | ท่องเว็บแบบไม่เข้ารหัส |
HTTPS | 443 | ท่องเว็บแบบเข้ารหัส SSL/TLS |
FTP | 20/21 | โอนไฟล์ |
SSH | 22 | เชื่อมต่อเครื่องระยะไกลอย่างปลอดภัย |
DNS | 53 | แปลงชื่อโดเมนเป็น IP |
SMTP | 25 | ส่งอีเมล |
POP3 | 110 | รับอีเมลแบบดาวน์โหลด |
IMAP | 143 | รับอีเมลแบบซิงก์กับเซิร์ฟเวอร์ |
⚠️ จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
- MAC Address ไม่ใช่ IP และไม่เปลี่ยนตามเครือข่ายง่าย ๆ
- Router ไม่ใช่ตัวเดียวกับ Switch
- HTTPS ปลอดภัยกว่า HTTP เพราะมีการเข้ารหัส
- VPN ช่วยเข้ารหัสการเชื่อมต่อเมื่อใช้เครือข่ายสาธารณะ
- IPv6 มีขนาด 128 บิต มากกว่า IPv4 ที่มี 32 บิต
ส่วนที่ 4 · เว็บไซต์ E-commerce Social Media และการใช้งานออนไลน์
โดเมน ประเภทธุรกิจออนไลน์ Search Engine และแพลตฟอร์มที่พบในข้อสอบ
🌍 ชนิดโดเมนที่ควรรู้
.go.th / .gov หน่วยงานรัฐบาล
.ac.th / .edu สถานศึกษา
.org องค์กรไม่แสวงกำไร
.net งานด้านเครือข่ายหรือผู้ให้บริการ
🛒 E-commerce ที่ออกบ่อย
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
B2B | ธุรกิจกับธุรกิจ | ซื้อวัตถุดิบจากผู้ขายส่ง |
B2C | ธุรกิจกับผู้บริโภค | Shopee, Lazada, Amazon |
C2C | ผู้บริโภคกับผู้บริโภค | Facebook Marketplace, เว็บขายของมือสอง |
G2C / C2G | รัฐบาลกับประชาชน | ยื่นภาษีออนไลน์, ตรวจสอบบริการภาครัฐ |
Search Engine
TikTok / Reels
Line
YouTube
☁️ Cloud Computing ที่ชอบถาม
PaaS = เช่าแพลตฟอร์มพัฒนา
SaaS = ใช้ซอฟต์แวร์ผ่านเว็บ เช่น Google Docs, Microsoft 365
ข้อสอบมักถามว่า SaaS คือบริการที่ผู้ใช้ไม่ต้องดูแลเซิร์ฟเวอร์เอง
ส่วนที่ 5 · Microsoft Word และการพิมพ์เอกสารราชการ
คำสั่งสำคัญ ระเบียบพื้นฐาน และไฟล์ที่ใช้บ่อยในการทำหนังสือราชการ
📄 Word ที่ออกสอบบ่อย
📐 จุดที่ชอบออกเกี่ยวกับงานราชการ
| หัวข้อ | สิ่งที่ควรจำ |
|---|---|
ฟอนต์มาตรฐาน | TH Sarabun / TH Sarabun New |
ขนาดตัวอักษรเนื้อหา | 16 pt ตามที่ข้อสอบมักยึดเป็นมาตรฐานราชการ |
ระยะขอบบน/ซ้าย | 3 เซนติเมตร |
การจัดแนว | Thai Distributed / กระจายแบบไทย |
ส่งไฟล์ไม่ให้เพี้ยน | บันทึกเป็น PDF |
🧩 คำสั่งที่ชอบสลับกันในตัวเลือก
- Header = ข้อความส่วนบนของทุกหน้า
- Footer = ข้อความส่วนล่างของทุกหน้า
- Footnote = เชิงอรรถท้ายหน้า
- Endnote = เชิงอรรถท้ายเอกสาร
- Page Break = ขึ้นหน้าใหม่
- Section Break = แบ่งส่วนเอกสารเพื่อใช้รูปแบบต่างกัน
🖌️ เครื่องมือที่ควรจำ
Track Changes ใช้ติดตามการแก้ไข
Table of Contents ใช้สร้างสารบัญอัตโนมัติ
Style ใช้กำหนดรูปแบบหัวข้อและย่อหน้าอย่างเป็นระบบ
ส่วนที่ 6 · Microsoft Excel และ PowerPoint
สูตร ตารางคำนวณ กราฟ และเครื่องมือพรีเซนต์ที่ออกสอบบ่อย
📈 ฟังก์ชัน Excel ที่ควรรู้จริง
| ฟังก์ชัน | หน้าที่ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
SUM | หาผลรวม | =SUM(A1:A5) |
AVERAGE | หาค่าเฉลี่ย | =AVERAGE(B1:B10) |
COUNT | นับเฉพาะตัวเลข | =COUNT(C1:C20) |
COUNTA | นับเซลล์ที่ไม่ว่าง | =COUNTA(A1:A20) |
COUNTIF | นับตามเงื่อนไข | =COUNTIF(A1:A10,">=50") |
COUNTIFS | นับหลายเงื่อนไข | =COUNTIFS(A:A,">=50",B:B,"ผ่าน") |
IF | ตรวจเงื่อนไข | =IF(C2>=50,"ผ่าน","ตก") |
VLOOKUP | ค้นหาค่าตามแนวตั้ง | =VLOOKUP(E2,A:B,2,FALSE) |
🧮 จุดที่ข้อสอบชอบถามใน Excel
- สูตรต้องขึ้นต้นด้วยเครื่องหมาย =
- แถว (Row) อยู่แนวนอน ใช้ตัวเลขกำกับ
- คอลัมน์ (Column) อยู่แนวตั้ง ใช้ตัวอักษรกำกับ
- จุดตัดของแถวและคอลัมน์เรียกว่า Cell
- ถ้าขึ้น ### มักหมายถึงคอลัมน์แคบเกินไป
- PivotTable ใช้สรุปข้อมูลจำนวนมากแบบยืดหยุ่น
- Freeze Panes ใช้ตรึงหัวตารางเวลาเลื่อนดูข้อมูล
🎞️ PowerPoint ที่มักออกสอบ
Theme คือชุดสี ฟอนต์ และรูปแบบรวมของงานนำเสนอ
Transition คือเอฟเฟกต์ตอนเปลี่ยนสไลด์
Animation คือเอฟเฟกต์ของวัตถุภายในสไลด์
Handout Master ใช้จัดรูปแบบหน้าพิมพ์เอกสารประกอบ
📁 นามสกุลไฟล์ที่ควรจำ
ส่วนที่ 7 · ความปลอดภัยไซเบอร์และภัยคุกคามสมัยใหม่
Malware, Authentication, Social Engineering, VPN และแนวคิด Zero Trust
☠️ Malware ที่ชอบจับคู่ในข้อสอบ
| ชนิด | ลักษณะสำคัญ | คำใบ้ที่มักใช้ |
|---|---|---|
Virus | ต้องอาศัยไฟล์หรือโปรแกรมเจ้าบ้าน | ติดมากับไฟล์ |
Worm | แพร่ตัวเองผ่านเครือข่ายได้ | กระจายเอง |
Trojan | ปลอมเป็นโปรแกรมปกติ | แฝงตัว |
Spyware | แอบเก็บข้อมูลผู้ใช้ | สอดแนม |
Adware | แสดงโฆษณารบกวน | ป๊อปอัป |
Ransomware | เข้ารหัสไฟล์แล้วเรียกค่าไถ่ | จ่ายเงินเพื่อปลดล็อก |
Phishing | หลอกให้กรอกข้อมูลผ่านลิงก์ปลอม | เว็บปลอม / อีเมลปลอม |
🧠 ภัยคุกคามที่ไม่ควรพลาด
Social Engineering = หลอกใช้จิตวิทยาเพื่อเอาข้อมูล
Pharming = เปลี่ยนเส้นทางไปเว็บปลอมแม้พิมพ์ URL ถูก
Deepfake = ใช้ AI ปลอมเสียงหรือภาพเพื่อหลอกลวง
🔐 Authentication / Authorization
Authorization = มีสิทธิ์ทำอะไรได้บ้าง
OTP ใช้ได้ครั้งเดียว
2FA คือยืนยัน 2 ชั้น เช่น รหัสผ่าน + โทรศัพท์
Least Privilege คือให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็นเท่านั้น
✅ วิธีตอบเชิงสถานการณ์
- ถ้าได้รับอีเมลแนบลิงก์แปลก ๆ ต้องไม่คลิกทันที และตรวจสอบผู้ส่ง
- ถ้าใช้ Public Wi-Fi ควรหลีกเลี่ยงธุรกรรมสำคัญหรือใช้ VPN
- ถ้าระบบมีช่องโหว่ควร Patch Update ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด
- ถ้ากลัวข้อมูลหายจาก Ransomware ต้องมี Backup แยกจากเครื่องใช้งาน
- Firewall มีหน้าที่กรองและควบคุมการรับส่งข้อมูลเข้าออกเครือข่าย
ส่วนที่ 8 · กฎหมายคอมพิวเตอร์ จริยธรรม และ PDPA
สรุปให้พอจับข้อสอบแนว พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ข้อมูลส่วนบุคคล และความรับผิดทางดิจิทัล
📜 แนวออกสอบกฎหมายคอมฯ
🛡️ PDPA แบบจำง่าย
| หัวข้อ | สิ่งที่ควรจำ |
|---|---|
ข้อมูลส่วนบุคคล | ข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้ เช่น ชื่อ เลขบัตร โทรศัพท์ |
ข้อมูลอ่อนไหว | เชื้อชาติ ศาสนา สุขภาพ ชีวภาพ ประวัติอาชญากรรม ฯลฯ |
DPO | ผู้ให้คำปรึกษาและกำกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล |
หลักสำคัญ | เก็บ ใช้ เปิดเผย เท่าที่จำเป็นและมีฐานกฎหมายรองรับ |
⚠️ จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
- PDPA ไม่ได้ห้ามเก็บข้อมูลทุกกรณี แต่ต้องมีเหตุผลและฐานกฎหมาย
- การโพสต์หมิ่นประมาทบนโซเชียลอาจเกี่ยวทั้ง ประมวลกฎหมายอาญา และกฎหมายคอมพิวเตอร์
- ข้อมูลสุขภาพและข้อมูลชีวภาพถือเป็นข้อมูลอ่อนไหว
- การเข้าถึงระบบหรือข้อมูลของผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นความผิด แม้ยังไม่แก้ไขข้อมูล
ส่วนที่ 9 · ฐานข้อมูล Cloud AI และเทคโนโลยีเกิดใหม่
แนวคิดที่อยู่ในคลังข้อสอบแต่หน้าอ่านมักยังบาง เช่น SQL, RAID, Blockchain, IoT, Big Data
🗃️ Database ที่ควรเข้าใจ
SQL ใช้สร้าง แก้ไข ลบ และค้นข้อมูลจากฐานข้อมูล เช่น MySQL, PostgreSQL, SQL Server
Blockchain
IoT
Big Data
AI
💽 RAID ที่ข้อสอบชอบถาม
RAID 1 ทำสำเนาแบบ Mirror ปลอดภัยขึ้น
RAID 5 สมดุลทั้งประสิทธิภาพและความทนทาน ใช้ parity กระจายบนดิสก์หลายลูก
🧠 สังเกตคำถามแนวเทคโนโลยีเกิดใหม่
- ถ้าพูดถึงข้อมูลปลอมแต่ดูเหมือนจริงจาก AI มักตอบ Deepfake
- ถ้าพูดถึงบริการซอฟต์แวร์ผ่านเว็บ มักตอบ SaaS
- ถ้าถามเรื่องวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ มักโยงไปที่ Big Data
- ถ้าถามถึงอุปกรณ์จำนวนมากเชื่อมอินเทอร์เน็ต มักตอบ IoT
ส่วนที่ 10 · Digital Forensics และเทคโนโลยีในงานตำรวจ
พยานหลักฐานดิจิทัล Log Metadata Hash และแอปที่เกี่ยวกับงานตำรวจ
🧪 หลักคิดของ Digital Forensics
🔍 สิ่งที่ออกข้อสอบบ่อย
| แนวคิด | หน้าที่ |
|---|---|
Log File | ตรวจร่องรอยการใช้งานและการเข้าถึงระบบ |
Metadata | ดูวันเวลา ตำแหน่ง อุปกรณ์ หรือข้อมูลกำกับไฟล์ |
Hash เช่น SHA-256 | ตรวจว่าหลักฐานถูกแก้ไขหรือไม่ |
OSINT | สืบค้นข้อมูลจากแหล่งเปิดสาธารณะบนอินเทอร์เน็ต |
Chain of Custody | บันทึกลำดับการครอบครองหลักฐาน |
Police Care
One Police
Face Recognition
Big Data ในงานตำรวจ
🎯 สรุปแนวตอบข้อสอบหมวดนี้
ถ้าถามหาข้อมูลวันเวลา/พิกัดภาพ ให้คิดถึง Metadata
ถ้าถามร่องรอยการเข้าใช้ระบบ ให้คิดถึง Log
ถ้าถามการเก็บหลักฐานอย่างถูกต้อง ให้คิดถึง Chain of Custody
คำศัพท์และคำสำคัญ
หน่วยประมวลผลกลางหรือสมองของคอมพิวเตอร์
หน่วยความจำชั่วคราว ข้อมูลหายเมื่อปิดเครื่อง
หน่วยความจำถาวร เก็บคำสั่งเริ่มต้นระบบ
อุปกรณ์เก็บข้อมูลแบบชิป เร็วกว่า HDD
ระบบปฏิบัติการ เช่น Windows, Linux, Android
เครือข่ายในพื้นที่จำกัด เช่น ภายในอาคาร
เครือข่ายขนาดใหญ่ เช่น อินเทอร์เน็ต
ระบบแปลงชื่อโดเมนเป็น IP
เครือข่ายส่วนตัวเสมือนที่เข้ารหัสการเชื่อมต่อ
หมายเลขประจำอุปกรณ์เครือข่ายระดับฮาร์ดแวร์
เครื่องมือสรุปข้อมูลแบบยืดหยุ่นใน Excel
ฟังก์ชันค้นหาค่าตามแนวตั้ง
ติดตามการแก้ไขเอกสารใน Word
สไลด์ต้นแบบสำหรับกำหนดรูปแบบทั้งงานนำเสนอ
ไฟล์ข้อมูลที่คั่นค่าด้วยจุลภาค
การหลอกเอาข้อมูลผ่านเว็บหรือข้อความปลอม
การยืนยันตัวตน 2 ชั้น
ระบบกรองและควบคุมการเชื่อมต่อเครือข่าย
มัลแวร์ที่เข้ารหัสไฟล์แล้วเรียกค่าไถ่
ให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็นต่อการทำงาน
กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
ผู้กำกับดูแลงานคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
ค่าที่ใช้ตรวจสอบความถูกต้องและความคงสภาพของข้อมูล
ข้อมูลกำกับไฟล์ เช่น วันเวลา อุปกรณ์ ตำแหน่ง
การสืบค้นข้อมูลจากแหล่งเปิดสาธารณะ
โครงสร้างข้อมูลแบบบล็อกเชื่อมกันด้วยแฮช
อุปกรณ์จำนวนมากเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
ข้อมูลขนาดใหญ่ที่มีปริมาณ ความเร็ว และความหลากหลายสูง
การใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ผ่านอินเทอร์เน็ต
สื่อปลอมที่สร้างหรือดัดแปลงด้วย AI
ทริคจำก่อนลงสนาม
- ถ้าโจทย์ถามเรื่อง หน้าที่ของอุปกรณ์ ให้จับคู่ก่อนว่าเป็น Input, Output, Storage หรือ Network
- ถ้าโจทย์ถามคำสั่ง Office ให้ระวังตัวเลือกที่ชื่อคล้ายกัน เช่น Page Break กับ Section Break, Header กับ Footer
- ถ้าเจอคำถามแนวเครือข่าย ให้แยก IP, MAC, DNS, Gateway ออกจากกันให้ชัด
- ถ้าโจทย์พูดถึงการลวงให้กดลิงก์หรือกรอกรหัสผ่าน มักตอบ Phishing หรือ Social Engineering
- ถ้าโจทย์เน้นการเก็บหลักฐานให้คงสภาพเดิม ให้คิดถึง Hash และ Chain of Custody
- ถ้าโจทย์เป็นแนวบริการคลาวด์ผ่านเว็บ เช่น Google Docs, Microsoft 365 ให้โยงไปที่ SaaS
