📖 สรุปพ.ร.บ. โรงงาน
สรุปครบหมวดหลักของพ.ร.บ. พร้อมช่วงสรุปย่อสามส่วนท้ายเนื้อหา
🔢 ตัวเลขน่ารู้จากเอกสาร
90 วัน
ช่วงก่อน พ.ร.บ. มีผลบังคับ และทายาทยื่นโอนใบอนุญาต / พักใช้ใบผู้ตรวจฯ ฯลฯ
3 จำพวก
แบ่งตามความรุนแรงของผลกระทบ (กฎกระทรวงตามมาตรา 7)
50 / 50
เกณฑ์โรงงาน: ≥50 แรงม้า หรือ ≥50 คนงาน
7 · 15 · 30 · 45
ระยะแจ้ง/ขอ — โดยมี 15 วันก่อนเดินเครื่องจำพวก 3 เป็นต้น
72 → 3 วัน
อุบัติเหตุร้ายแรง: แจ้งภายใน 3 วัน
7 → 10 วัน
โรงงานหยุดเกิน 7 วัน: แจ้งภายใน 10 วัน
300,000 / 100,000
ค่าธรรมเนียมสูงสุดใบประกอบ / รายปี
200,000
โทษปรับสูงสุดหลายกรรม (ประมาณ)
5,000 บ./วัน
ปรับรายวันฝ่าฝืนคำสั่งหยุด/ปิดหรือไม่แก้ตามม.37
เจตนารมณ์ของกฎหมาย:
เพื่อปรับปรุงระบบการควบคุมดูแลโรงงานให้เหมาะสมกับลักษณะและขนาดกิจการที่ต่างกัน ลดขั้นตอนซ้ำซ้อน และเพิ่มประสิทธิภาพการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม
การบังคับใช้:
มีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด
90 วัน
นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ผู้รักษาการ:
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
นิยาม "โรงงาน":
สถานที่ อาคาร หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องจักรมีกำลังรวมตั้งแต่
50 แรงม้าขึ้นไป
หรือใช้คนงานตั้งแต่
50 คนขึ้นไป
นิยาม "คนงาน":
ผู้ที่ทำงานในโรงงาน
ไม่รวมถึง
ผู้ที่ทำงานฝ่ายธุรการ
นิยาม "ผู้อนุญาต":
ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม
หรือผู้ที่ปลัดกระทรวงมอบหมาย
นิยาม "องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น":
หมายถึง เทศบาล, อบต., กทม., เมืองพัทยา (จุดหลอกข้อสอบ:
ไม่รวม องค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือ อบจ.
)
ข้อยกเว้นการบังคับใช้:
ยกเว้นทั้งหมด (มาตรา 4):
โรงงานของรัฐเพื่อ
ความมั่นคงและความปลอดภัยของประเทศ
(แต่ให้นำหลักเกณฑ์ไปเป็นแนวทางปฏิบัติ)
ยกเว้นบางส่วน (มาตรา 4/1):
โรงงานรัฐอื่นๆ, โรงงานเพื่อ
การศึกษาวิจัย
, โรงงานของสถาบันการศึกษาเพื่อ
การฝึกอบรม
, อุตสาหกรรมในครอบครัว
รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวงแบ่งโรงงานเป็น 3 จำพวก ตามระดับความรุนแรงของผลกระทบ
โรงงานจำพวกที่ 1 (ผลกระทบน้อยมาก): สามารถเริ่มประกอบกิจการได้ทันทีแต่ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์
โรงงานจำพวกที่ 2 (มลพิษแก้ได้ไม่ยาก): ต้อง "แจ้ง" พนักงานเจ้าหน้าที่ก่อน เมื่อได้ "ใบรับแจ้ง" แล้วจึงเริ่มกิจการได้ตั้งแต่วันที่ได้รับใบรับแจ้ง
โรงงานจำพวกที่ 3 (ผลกระทบรุนแรง): ต้องได้รับใบอนุญาตก่อนจึงจะตั้งและประกอบกิจการได้ และก่อนเดินเครื่องต้องแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วัน
การขยายโรงงาน:
คือการเพิ่มเครื่องจักรจนถึงเกณฑ์ หรือขยายอาคารบนที่ดินแปลงใหม่ที่ติดกับที่ดินเดิม
ต้องขออนุญาต
ข้อยกเว้นไม่ต้องขออนุญาตขยายโรงงาน:
(แต่ต้องแจ้งล่วงหน้า
30 วัน
) ได้แก่ เพื่อบำบัดมลพิษ, ลดความเดือดร้อนรำคาญ, เปลี่ยนเครื่องจักรให้มีประสิทธิภาพดีขึ้น/ประหยัดพลังงาน
เพิ่มเครื่องจักร (ไม่ถึงขั้นขยาย) / เพิ่มเนื้อที่อาคาร:
แจ้งภายใน
30 วัน
เพิ่มชนิดกิจการที่เกี่ยวเนื่อง:
แจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า
15 วัน
การโอนใบอนุญาต:
ผู้รับโอนต้องยื่นขอภายใน
30 วัน
ผู้รับใบอนุญาตตาย:
ทายาท/ผู้จัดการมรดก ต้องยื่นขอโอนภายใน
90 วัน
การย้ายโรงงาน:
ให้ถือเสมือนการ
ตั้งโรงงานใหม่
การเลิกกิจการ:
แจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า
30 วัน
ก่อนเลิก
ทำหน้าที่ตรวจสอบและรับรองโรงงาน/เครื่องจักร แทนพนักงานเจ้าหน้าที่
คุณสมบัติบุคคลธรรมดา:
สัญชาติไทย, มีใบอนุญาตวิชาชีพวิศวกรรม/วิทยาศาสตร์ควบคุม, ประสบการณ์ไม่น้อยกว่า
5 ปี
, ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
คุณสมบัตินิติบุคคล:
ทุนจดทะเบียนไม่น้อยกว่า
1 ล้านบาท
, มีผู้บริหารที่มีคุณสมบัติบุคคลธรรมดาอย่างน้อย 1 คน
อายุใบอนุญาต:
3 ปีปฏิทิน
(ยื่นต่ออายุก่อนหมดไม่น้อยกว่า
45 วัน
)
การพักใช้ใบอนุญาต:
สั่งพักใช้ได้ครั้งละไม่เกิน
90 วัน
การเพิกถอนใบอนุญาต:
หากขาดคุณสมบัติ, โดนพักใช้ครบ 3 ครั้งใน 2 ปี, หรือทำรายงานเท็จ (ผู้ถูกเพิกถอนจะขอใหม่ไม่ได้จนกว่าจะพ้น
2 ปี
)
อำนาจรัฐมนตรี (มาตรา 32):
โดยอนุมัติ ครม. สามารถกำหนดจำนวน/ขนาดโรงงานในพื้นที่, กำหนดชนิดวัตถุดิบ/พลังงาน/ผลิตภัณฑ์, บังคับให้ส่งออกหรือใช้ในประเทศ
การหยุดกิจการเกิน 1 ปี:
(สำหรับจำพวก 2 และ 3) ต้องแจ้งภายใน
7 วัน
นับแต่วันพ้น 1 ปี
การเกิดอุบัติเหตุในโรงงาน (มาตรา 34):
มีผู้ตาย หรือ บาดเจ็บทำงานไม่ได้หลัง 72 ชม.: แจ้งภายใน
3 วัน
โรงงานต้องหยุดดำเนินงานเกิน 7 วัน: แจ้งภายใน
10 วัน
อำนาจสั่งการของพนักงานเจ้าหน้าที่:
สั่งแก้ไข (มาตรา 37):
สั่งให้ระงับ/แก้ไข ภายในเวลาที่กำหนด (สามารถประทับตราเครื่องจักรได้)
สั่งปิดโรงงาน (มาตรา 39):
หากไม่แก้ตาม ม.37 หรือมีอันตรายร้ายแรง ปลัดกระทรวงสั่งหยุดชั่วคราวได้ หากยังไม่แก้อีกให้
สั่งปิดโรงงาน
(สำหรับจำพวก 3 การปิดโรงงาน = เพิกถอนใบอนุญาต)
การอุทธรณ์คำสั่ง:
ยื่นอุทธรณ์ต่อ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
ภายใน
30 วัน
นับแต่ทราบคำสั่ง (คำวินิจฉัยของรัฐมนตรีถือเป็นที่สุด)
ประกอบกิจการ
จำพวกที่ 2 โดยไม่แจ้ง:
จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ประกอบกิจการ/ตั้ง
จำพวกที่ 3 โดยไม่มีใบอนุญาต:
จำคุกไม่เกิน
2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
ขยายโรงงาน
จำพวกที่ 3 โดยไม่ได้รับอนุญาต: จำคุกไม่เกิน
2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
ประกอบกิจการระหว่างถูกสั่งหยุด/ปิดโรงงาน:
จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท และ
ปรับอีกวันละ 5,000 บาท
จนกว่าจะหยุด
ผู้ตรวจสอบเอกชน
ทำรายงานเท็จ:
จำคุกไม่เกิน
2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
ขัดขวางพนักงานเจ้าหน้าที่:
จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท
ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งให้แก้ไข (ม.37):
จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 5,000 บาท
ความรับผิดของผู้บริหาร (มาตรา 63):
กรรมการ/ผู้จัดการนิติบุคคล ถ้ารู้เห็นเป็นใจสั่งการ ต้องรับโทษเท่ากับนิติบุคคลนั้น
ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน:
ฉบับละ 300,000 บาท
ค่าธรรมเนียมรายปี:
ปีละ 100,000 บาท
การแจ้งกรณีต่างๆ:
ครั้งละ 15,000 บาท
โอนใบอนุญาต / ใบแทน / ใบอนุญาตผู้ตรวจสอบเอกชน:
ฉบับละ 5,000 บาท
โน้ต
เนื้อหามีช่วงสรุปย่อ 3 (คำศัพท์ · ตัวเลข · โครงสร้าง) อยู่ต่อจากเนื้อหาเต็ม — ให้เปิดจากแท็บ และ
