พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534
มาตรา 3/1 เป็น หัวใจสำคัญ ของการปฏิรูประบบราชการ เพิ่มเข้ามาโดยฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2545) กำหนดเป้าหมายการบริหารราชการ 8 ประการ
8 เป้าหมายการบริหารราชการแผ่นดิน
ต้องจำรูปแบบกฎหมายให้แม่น เพราะมักออกสอบ เช็กได้จากตารางนี้
กฎหมายกำหนดลำดับผู้รักษาราชการแทนไว้เคร่งครัด (เรียงตามลำดับก่อน-หลัง)
ต่างจากการ "รักษาราชการแทน" — ผู้มอบอำนาจ ยังอยู่ในตำแหน่ง แต่แบ่งงานให้ลูกน้องทำแทนเพื่อความรวดเร็ว
ข้อยกเว้น (มอบอำนาจไม่ได้)
5.1 จังหวัด — มีฐานะเป็นนิติบุคคล ✅
5.2 อำเภอ — ไม่มีฐานะเป็นนิติบุคคล ❌
การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระดับอำเภอ (สำคัญมาก)
ก.พ.ร. คือ "มันสมองในการปฏิรูประบบราชการ" รายละเอียดที่ต้องจำ:
อำนาจหน้าที่หลัก
2543
เปลี่ยนเกณฑ์การรวม/โอน/ยุบเลิก ให้ใช้ พ.ร.ฎ. (กรณีไม่เพิ่มคน) และแบ่งส่วนราชการภายในกรมให้ใช้กฎกระทรวง
2545
★ ใหญ่สุด
เพิ่มหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (มาตรา 3/1), จัดตั้ง ก.พ.ร., การมอบอำนาจ, ปรับปรุงบทบาทจังหวัด/อำเภอ
2550
เพิ่ม หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ (SDU), เพิ่ม ก.ธ.จ., เพิ่มแผนพัฒนาจังหวัด, อำนาจนายอำเภอในการ ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
2553
ฉบับล่าสุด ปรับปรุงให้ องค์กรอัยการ มีหน่วยธุรการที่เป็นอิสระ
หน่วยงานที่มีสิทธิตามกฎหมาย ฟ้องร้องได้ มีทรัพย์สินตนเอง ได้แก่ กระทรวง กรม จังหวัด อบจ. เทศบาล — อำเภอ ไม่เป็นนิติบุคคล!
กรมตั้งขึ้นเพื่อบริการประชาชนให้คล่องตัว ไม่เป็นทั้งราชการและรัฐวิสาหกิจ แต่ต้องให้ ครม. เห็นชอบ
เมื่อเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยระดับอำเภอ อายุความในการฟ้องร้องจะหยุดชั่วคราว จนกว่าจะตกลงกันได้หรือจำหน่ายข้อพิพาท
หน่วยงานที่กระทรวงตั้งขึ้นเพื่อภารกิจพิเศษ ผู้บังคับบัญชาเทียบเท่าอธิบดี ตั้งโดย พ.ร.ฎ. ขึ้นตรงต่อ รมว.
