สถานการณ์ช่วงวิกฤติน้ำ
ตอบในฐานะเจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผนในสำนักงานภาค ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจคนเดียว: เราช่วยข้อมูล ประสาน สรุป และติดตาม
ฤดูแล้ง น้ำไม่พอ งานเร่ง
หลักคิด: ข้อมูลถูกต้อง + ทำตามมาตรการที่หน่วยงานกำหนด + สื่อสารชัด
- S/T: ช่วงแล้ง พื้นที่ขาดน้ำหลายจุด หัวหน้าให้สรุปสถานการณ์และความต้องการน้ำทุกวัน
- A: รวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานในพื้นที่ทุกเช้า ทำสรุปหน้าเดียว ชี้จุดเสี่ยงชัด · ยึดมาตรการฤดูแล้งและลำดับจัดสรรน้ำตามแนวปฏิบัติ · แจ้งหัวหน้าทันทีเมื่อมีจุดวิกฤติใหม่
- R: ผู้บริหารตัดสินใจได้เร็ว ข้อมูลทุกฝ่ายใช้ชุดเดียวกัน
ฤดูฝน น้ำท่วม ทำงานนอกเวลา
หลักคิด: พร้อมทำงานนอกเวลา + ทำงานเป็นทีม + ไม่ให้ข้อมูลเกินอำนาจตัวเอง
- S/T: ฝนตกหนัก ต้องช่วยศูนย์ประสานงานทำข้อมูลตลอดวันหยุด
- A: ตอบรับทันที · ติดตามข้อมูลสถานการณ์และประกาศเตือนภัยจากแหล่งทางการ · สรุปส่งตามรอบเวลา · ใครถามข้อมูลนอกหน้าที่ ส่งต่อผู้มีอำนาจให้ข้อมูล
- R: ทีมได้ข้อมูลครบทุกรอบ และเรียนรู้ว่าควรเตรียมแบบฟอร์มไว้ก่อนฤดูฝน
ประโยคทัศนคติ: "งานด้านน้ำช่วงวิกฤติไม่เลือกเวลา ผมเข้าใจและพร้อมครับ"
ผู้ใช้น้ำต้องการน้ำขัดกัน
เช่น เกษตรกรต้นน้ำกับโรงงานท้ายน้ำ หรือชุมชนสองฝั่ง
- ฟังทั้งสองฝ่ายด้วยความเป็นกลาง จดข้อเท็จจริงและความต้องการแต่ละฝ่าย
- ใช้ข้อมูลปริมาณน้ำและกติกาที่มีอยู่ เช่น ประเภทการใช้น้ำ ใบอนุญาต แผนจัดสรรน้ำ เป็นฐานคุย
- สรุปข้อเท็จจริงเสนอหัวหน้า เพื่อนำเข้ากลไกคณะกรรมการลุ่มน้ำซึ่งมีหน้าที่ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
- ไม่ให้คำมั่นแทนหน่วยงานก่อนมีมติ
สถานการณ์ในงานประจำ
ชาวบ้านโวยวายในเวทีรับฟังความเห็น
- S/T: ระหว่างเวที ชาวบ้านลุกขึ้นต่อว่าว่าหน่วยงานไม่เคยฟัง
- A: ใจเย็น ไม่เถียง ขอบคุณที่สะท้อน · ให้พูดจนจบ · จดประเด็นและอ่านทวน · ตอบเฉพาะที่ตอบได้ ที่เหลือบอกว่าจะนำเสนอและแจ้งผลกลับภายในเวลาที่ชัด
- R: บรรยากาศเย็นลง เวทีเดินต่อได้ และติดตามแจ้งผลจริงตามที่รับปาก
คำพูดตัวอย่าง: "ขอบคุณที่บอกตรง ๆ ครับ ขอจดทุกประเด็นไว้ และจะนำเรียนผู้บริหารพร้อมแจ้งผลกลับครับ"
พบว่าข้อมูลที่ส่งไปแล้วผิด
- S/T: ส่งตารางสรุปแผนงานให้หัวหน้าแล้ว จึงพบว่าตัวเลขงบประมาณบางรายการผิด
- A: แจ้งหัวหน้าทันทีพร้อมฉบับแก้ไข ระบุชัดว่าผิดจุดไหน · ถ้าส่งต่อหน่วยงานอื่นแล้ว แจ้งแก้ไขทุกที่ที่ได้รับ · หาสาเหตุ
- R: แก้ทันก่อนนำเข้าที่ประชุม และวางขั้นตอนตรวจทานซ้ำก่อนส่งทุกครั้ง
งานด่วนชนกันหลายงาน
- S/T: ต้องส่งเอกสารประกอบวาระประชุมคณะกรรมการลุ่มน้ำ พร้อมกับรายงานติดตามแผนที่ครบกำหนดวันเดียวกัน
- A: จัดลำดับตามความเร่งด่วนและผลกระทบ · แจ้งหัวหน้าเรื่องเวลาที่ทำได้จริง ขอคำแนะนำว่างานไหนก่อน · แบ่งงานย่อยและขอให้เพื่อนร่วมทีมช่วยตรวจ
- R: ส่งทันทั้งคู่ หรือตกลงกำหนดใหม่ล่วงหน้า ไม่ปล่อยให้เลยกำหนดเงียบ ๆ
มีคนเสนอผลประโยชน์
- S/T: ผู้ยื่นคำขอใช้น้ำหรือผู้เสนอโครงการให้ของขวัญราคาสูง ขอให้ช่วยเร่งเรื่อง
- A: ปฏิเสธอย่างสุภาพและชัดเจน · อธิบายว่าทุกเรื่องพิจารณาตามขั้นตอน · รายงานผู้บังคับบัญชาตามช่องทางของหน่วยงาน
- R: รักษาความโปร่งใสของงานกลั่นกรอง และปกป้องตัวเองกับหน่วยงาน
สทนช. มีศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต ขึ้นตรงเลขาธิการ ดูแลเรื่องส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม
คำถามทัศนคติสั้น ๆ ที่เจอบ่อย
| คำถาม | แนวตอบ |
|---|---|
| หัวหน้าสั่งงานที่ไม่เห็นด้วย | ทำตามคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย · ถ้ามีข้อมูลที่ต่าง ให้เสนออย่างสุภาพเป็นการส่วนตัวพร้อมเหตุผล · ถ้าคำสั่งขัดกฎระเบียบ ไม่ทำสิ่งที่ผิด ทักท้วงอย่างสุภาพและเสนอทางที่ถูก ถ้ายังยืนยันให้ปรึกษาตามลำดับชั้นหรือช่องทางที่หน่วยงานกำหนด |
| ทำงานกับคนต่างวัยหรือต่างหน่วยงาน | ให้เกียรติ ฟังก่อน เรียนรู้จากประสบการณ์ของรุ่นพี่ · ใช้จุดแข็งของเราช่วยทีม เช่น ด้านข้อมูลหรือดิจิทัล |
| ถูกตำหนิต่อหน้าคนอื่น | รับฟังไม่โต้กลับ · ภายหลังขอคำแนะนำว่าควรปรับอย่างไร · แก้ไขและไม่ทำผิดซ้ำ |
| ค่าตอบแทนอาจน้อยกว่าเอกชน | เข้าใจและยอมรับ · สิ่งที่ได้คือประสบการณ์งานนโยบายระดับลุ่มน้ำและโอกาสทำงานที่มีผลต่อคนจำนวนมาก |
| ถ้าไม่ได้รับเลือกครั้งนี้ | ขอบคุณสำหรับโอกาส · จะนำข้อเสนอแนะไปพัฒนาตัวเอง และยังสนใจงานด้านน้ำต่อไป |
คำถามดี ๆ ที่ถามกรรมการได้ (เลือก 1–2 ข้อ)
ถ้ากรรมการถามว่า "มีอะไรจะถามไหม" การถามสั้น ๆ แสดงว่าสนใจงานจริง · อย่าถามเรื่องสวัสดิการ วันลา หรือเงินเดือนเป็นข้อแรก
งานช่วงแรก
"ถ้าได้รับคัดเลือก งานที่ควรเรียนรู้เป็นอันดับแรกในช่วง 3 เดือนแรกคืออะไรครับ/คะ"
สิ่งที่ควรเตรียม
"มีเอกสาร แผน หรือข้อมูลลุ่มน้ำชุดใดที่ควรศึกษาล่วงหน้าก่อนเริ่มงานไหมครับ/คะ"
ความคาดหวังของทีม
"ทีมคาดหวังให้คนในตำแหน่งนี้ช่วยเติมเต็มเรื่องใดมากที่สุดครับ/คะ"
เช็กลิสต์คืนก่อนวันสัมภาษณ์
- 1อ่านประกาศอีกครั้ง
วัน เวลา สถานที่ เอกสาร การแต่งกาย ตามประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิสัมภาษณ์ · วางแผนเดินทางและเผื่อเวลา
- 2จัดกระเป๋า
บัตรประจำตัวประชาชน · เอกสารตามประกาศ + สำเนาสำรอง · ปากกา · โน้ตสรุป 1 หน้า · รีดชุดและเตรียมรองเท้า
- 3ทบทวนเนื้อหา 20 นาที
พูดได้ไหม: สทนช. สังกัดอะไร · กนช. ใครเป็นประธาน · คณะกรรมการลุ่มน้ำทำอะไร · สทนช.ภาค ทำอะไร · แผนแม่บทน้ำกี่ปี กี่ด้าน
- 4ซ้อมพูดออกเสียง
แนะนำตัว 1 นาที · ทำไมสนใจ · พร้อมย้ายไหม · STAR 2 เรื่อง · ไม่ต้องซ้อมจนดึก
- 5พักผ่อนให้พอ
นอนเร็ว ตั้งนาฬิกาปลุก 2 เครื่อง · เช้าวันจริงกินอาหารเช้า ไปถึงก่อนเวลา และบอกตัวเองว่าเตรียมมาดีแล้ว
จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
อ่านก่อนทำโจทย์ ช่วยกันจำสลับ
✕"ถ้าชาวบ้านต่อว่า ผมจะชี้แจงว่าเขาเข้าใจผิด"
✓เริ่มจากรับฟังและขอบคุณ จดประเด็น แล้วตอบเฉพาะที่ตอบได้ ที่เหลือรับไปและแจ้งผลกลับ
✕"ข้อมูลผิดเล็กน้อย แก้เงียบ ๆ ในรอบหน้าก็ได้"
✓แจ้งหัวหน้าทันที แก้ไขและแจ้งทุกที่ที่ได้รับข้อมูล ความซื่อตรงสำคัญกว่าความอาย
✕"ถ้าผู้ใช้น้ำขัดแย้งกัน ผมจะตัดสินให้ฝ่ายที่เดือดร้อนกว่า"
✓เจ้าหน้าที่ไม่ตัดสินเอง · รวบรวมข้อเท็จจริงเสนอผู้บังคับบัญชา เข้าสู่กลไกคณะกรรมการลุ่มน้ำที่มีหน้าที่ไกล่เกลี่ย
✕"ของขวัญเล็กน้อยรับไว้ได้ ไม่เสียหาย"
✓ถ้าเกี่ยวกับเรื่องที่กำลังพิจารณา ให้ปฏิเสธและรายงานผู้บังคับบัญชา · งานกลั่นกรองต้องโปร่งใส
✕ถามกรรมการข้อแรกว่า "ลาได้ปีละกี่วัน/เงินเดือนขึ้นเมื่อไร"
✓ถามเรื่องงานและการเตรียมตัวก่อน เรื่องสิทธิประโยชน์ดูจากประกาศหรือถามฝ่ายบุคคลภายหลัง
ลองตอบ ก่อนไปบทถัดไป
กดเลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยทันที
ข้อ 1เกษตรกรต้นน้ำและผู้ประกอบการท้ายน้ำร้องเรียนเรื่องการแบ่งน้ำที่ขัดกัน เจ้าหน้าที่ สทนช.ภาค ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก
ข้อ 2ตามแนวปฏิบัติของ สทนช. ลำดับการจัดสรรน้ำในฤดูแล้งข้อใดถูกต้อง
ข้อ 3หลังส่งรายงานสรุปแผนงานให้หัวหน้าแล้ว พบว่าตัวเลขบางรายการผิด ควรทำอย่างไร
สรุปบทนี้ในประโยคเดียว
คำถามสถานการณ์ใช้ ตั้งสติ → รับฟัง/ข้อมูล → กติกา → ประสานและรายงาน → บทเรียน · ความขัดแย้งผู้ใช้น้ำ → ไม่ตัดสินเอง เข้าสู่กลไกคณะกรรมการลุ่มน้ำ · แล้ง: อุปโภคบริโภค → นิเวศ → เกษตร → อุตสาหกรรม · ข้อมูลผิด รีบแจ้งรีบแก้ · ผลประโยชน์ ปฏิเสธและรายงาน · ถามกรรมการเรื่องงาน · คืนก่อนสอบ อ่านประกาศ จัดกระเป๋า ซ้อมสั้น ๆ นอนเร็ว
สทนช.