กลไกที่ต้องอธิบายได้ใน 30 วินาที
| กลไก | ประเด็นที่ควรพูดได้ |
|---|---|
| สทนช. | ส่วนราชการระดับกรม สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี · ตั้ง 25 ต.ค. 2560 · ตาม ม.23 เป็นสำนักงานเลขานุการของ กนช. จัดทำผังน้ำ กำกับระบบสารสนเทศทรัพยากรน้ำ ติดตามประเมินผล |
| กนช. | ประธาน นายกรัฐมนตรี · ม.17 จัดทำนโยบายและแผนแม่บทการบริหารทรัพยากรน้ำเสนอ ครม. · เห็นชอบแผนแม่บทลุ่มน้ำ · เห็นชอบใบอนุญาตประเภทที่ 3 |
| คณะกรรมการลุ่มน้ำ | (ม.35) จัดทำแผนแม่บทลุ่มน้ำ · แผนป้องกันและแก้ไขภาวะน้ำแล้งและน้ำท่วม · เห็นชอบใบอนุญาตประเภทที่ 2 · ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระหว่างผู้ใช้น้ำ |
| สทนช.ภาค | (ม.37) สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการลุ่มน้ำ · ผอ.สทนช.ภาค แต่งตั้งข้าราชการของสำนักงานภาคเป็นกรรมการและเลขานุการ |
| สำนักงานเลขานุการ กนช. | (กฎกระทรวงข้อ 15) ฝ่ายเลขานุการ กนช. และคณะอนุกรรมการ · ส่งเสริมและติดตามคณะกรรมการลุ่มน้ำ |
ประโยคสรุปที่ใช้ได้: "กนช. กำหนดภาพรวมระดับชาติ คณะกรรมการลุ่มน้ำแปลงเป็นแผนระดับลุ่มน้ำ โดยมี สทนช. และ สทนช.ภาค เป็นฝ่ายเลขานุการ"
ถ้าถามเรื่องแผนแม่บทน้ำ และ พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ
แผนแม่บทน้ำ 20 ปี
- ครม. เห็นชอบ 18 มิ.ย. 2562 · ฉบับแรกมี 6 ด้าน
- ฉบับปรับปรุง (2566–2580) 5 ด้าน 24 กลยุทธ์: อุปโภคบริโภค · ความมั่นคงน้ำภาคการผลิต · น้ำท่วม · อนุรักษ์ฟื้นฟูระบบนิเวศ · การบริหารจัดการ
- ม.18: ครม. เห็นชอบและประกาศในราชกิจจาฯ แล้ว หน่วยงานรัฐและ อปท. ต้องปฏิบัติตาม
โยงงานตัวเอง: "แผนแม่บทลุ่มน้ำที่ภาคจัดทำต้องสอดคล้องกับแผนแม่บทน้ำ และเสนอ กนช. เห็นชอบ"
พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561
- ประกาศในราชกิจจาฯ 28 ธ.ค. 2561
- กลไก 3 ระดับ: กนช. → คณะกรรมการลุ่มน้ำ → องค์กรผู้ใช้น้ำ
- การใช้น้ำ 3 ประเภท: ประเภท 1 ยังชีพ ไม่ต้องขออนุญาต · ประเภท 2 คณะกรรมการลุ่มน้ำเห็นชอบ · ประเภท 3 กนช. เห็นชอบ
จุดที่ควรพูดให้ถูก: สทนช. ไม่ได้ออกใบอนุญาตเอง ผู้ออกคืออธิบดีกรมที่เกี่ยวข้อง สทนช./สทนช.ภาค กลั่นกรอง
สายแผนปฏิบัติการด้านน้ำรายปี
- หน่วยงานเสนอแผนผ่าน Thai Water Plan (TWP)
- กลั่นกรอง: คณะอนุกรรมการทรัพยากรน้ำจังหวัด → คณะกรรมการลุ่มน้ำ → กนช. → ครม.
ถ้าถาม "งานแผนในภาคทำอะไร" ตอบได้ว่าช่วยรวบรวมและกลั่นกรองแผนงานในลุ่มน้ำเสนอคณะกรรมการลุ่มน้ำ
ถ้าต้องช่วยงานประชุมคณะกรรมการลุ่มน้ำ จะทำอะไร
คำถามนี้ตรงกับงานสำนักงานภาคมาก ตอบเป็น ก่อน–ระหว่าง–หลังประชุม จะดูเป็นระบบทันที
- 1ก่อนประชุม
ประสานประธานเรื่องระเบียบวาระ · ส่งหนังสือเชิญพร้อมเอกสารล่วงหน้า · ยืนยันผู้เข้าร่วม (ผู้ว่าฯ ผู้แทนหน่วยงาน ผู้แทน อปท. ผู้แทนองค์กรผู้ใช้น้ำ) · เตรียมห้องหรือระบบประชุมออนไลน์
- 2เตรียมข้อมูลประกอบวาระ
สรุปเรื่องเสนอเป็นตาราง/แผนที่อ่านง่าย เช่น แผนงานที่หน่วยงานเสนอในลุ่มน้ำ · ความคืบหน้าตามมติครั้งก่อน (เรื่องสืบเนื่อง)
- 3ระหว่างประชุม
ลงทะเบียน ตรวจองค์ประชุม · จดบันทึกและสรุปมติให้ชัดว่าใครทำอะไรเมื่อไร
- 4หลังประชุม
ทำรายงานการประชุมเสนอรับรอง · แจ้งมติหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง · ติดตามงานที่มอบหมายเพื่อรายงานครั้งต่อไป
ถ้าต้องวิเคราะห์โครงการด้านน้ำ จะดูอะไร
ไม่ต้องตอบเป็นสูตรวิศวกรรม ให้ตอบแบบนักวิเคราะห์นโยบายและแผน: โครงการนี้ควรทำไหม ทำแล้วได้อะไร
- 1สอดคล้องกับแผนไหม
ตรงกับด้านและกลยุทธ์ในแผนแม่บทน้ำ และแผนแม่บทลุ่มน้ำหรือไม่
- 2แก้ปัญหาตรงจุดไหม
ปัญหาคืออะไร พื้นที่ไหน ใครได้ประโยชน์ · ใช้ข้อมูลยืนยัน เช่น สถานการณ์น้ำ ข้อมูลเปิดของ สทนช.
- 3ซ้ำซ้อนหรือไม่
มีหน่วยงานอื่นทำในพื้นที่เดียวกันแล้วหรือยัง · เชื่อมกับโครงการต้นน้ำ–กลางน้ำ–ท้ายน้ำได้ไหม
- 4พร้อมทำไหม
พื้นที่ แบบ ความเห็นชุมชน · ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและผู้ใช้น้ำท้ายน้ำ
- 5วัดผลได้ไหม
มีตัวชี้วัดชัด เช่น ครัวเรือนที่ได้รับประโยชน์ พื้นที่ที่ลดความเสียหาย · วางแผนติดตามประเมินผล
ตัวอย่าง STAR 2 เรื่อง: ประสานหน่วยงาน และรับฟังคนในพื้นที่
เป็นตัวอย่างสมมติเพื่อดูโครง ให้แทนด้วยประสบการณ์จริงของตัวเอง (จบใหม่ใช้โปรเจกต์ ฝึกงาน หรือกิจกรรมได้)
เรื่องที่ 1: ประสานหลายหน่วยงาน
คำถามที่ใช้ได้: "เล่าประสบการณ์ที่ต้องประสานงานกับหลายฝ่าย"
- S: หน่วยงานต้องรวบรวมข้อมูลโครงการจาก 8 หน่วยงานภายใน 2 สัปดาห์ แต่รูปแบบข้อมูลไม่ตรงกัน
- T: ได้รับมอบหมายให้รวบรวมและทำสรุปเสนอผู้บริหาร
- A: ทำแบบฟอร์มกลางส่งพร้อมตัวอย่าง · โทรประสานผู้ประสานงานแต่ละหน่วย · ติดตามทุก 3 วัน · ตรวจความครบก่อนรวม
- R: ได้ข้อมูลครบทันกำหนด และหน่วยงานนำแบบฟอร์มไปใช้ต่อในรอบถัดไป
โยงงาน: "ประสบการณ์นี้ใช้ได้กับการรวบรวมแผนงานของหน่วยงานในลุ่มน้ำเสนอคณะกรรมการลุ่มน้ำ"
เรื่องที่ 2: รับฟังคนในพื้นที่
คำถามที่ใช้ได้: "เคยทำงานกับชาวบ้านหรือผู้มีส่วนได้เสียไหม"
- S: เวทีรับฟังความเห็นโครงการในชุมชน ชาวบ้านกังวลว่าจะเสียประโยชน์
- T: ช่วยจัดเวทีและสรุปความเห็นเสนอหัวหน้า
- A: แจ้งข้อมูลโครงการด้วยภาษาง่าย ๆ · แบ่งกลุ่มย่อยให้ทุกคนได้พูด · จดทุกประเด็นและอ่านทวนให้ที่ประชุมยืนยัน
- R: ได้ข้อเสนอให้ปรับรายละเอียดบางจุด หน่วยงานนำไปประกอบการตัดสินใจ และชาวบ้านรู้สึกว่าเสียงถูกรับฟัง
โยงงาน: "ตรงกับหลักการรับฟังความคิดเห็นที่ พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำให้ความสำคัญ และงานกับองค์กรผู้ใช้น้ำ"
จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
อ่านก่อนทำโจทย์ ช่วยกันจำสลับ
✕"สทนช. สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม"
✓สทนช. สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ระดับกรม
✕"สทนช.ภาคเป็นผู้ออกใบอนุญาตใช้น้ำประเภทที่ 2"
✓ผู้ออกคืออธิบดีกรมที่เกี่ยวข้องโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการลุ่มน้ำ · สทนช.ภาค กลั่นกรอง
✕"แผนแม่บทลุ่มน้ำเสนอ ครม. อนุมัติโดยตรง"
✓คณะกรรมการลุ่มน้ำจัดทำแล้วเสนอ กนช. เห็นชอบ
✕ตอบคำถามประสบการณ์ด้วยคำคุณศัพท์ เช่น "ผมเป็นคนประสานงานเก่ง"
✓เล่าแบบ STAR มีสถานการณ์ สิ่งที่ทำ และผลลัพธ์ที่จับต้องได้
✕ไม่รู้คำตอบแล้วแต่งตัวเลขหรือชื่อมาตราขึ้นมา
✓ตอบหลักการที่มั่นใจ แล้วบอกว่าจะศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม ความซื่อตรงสำคัญกว่า
ลองตอบ ก่อนไปบทถัดไป
กดเลือกคำตอบเพื่อดูเฉลยทันที
ข้อ 1ตามพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 หน่วยใดเป็นสำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการลุ่มน้ำ
ข้อ 2ในการตอบคำถามแบบ STAR ส่วน "A" หมายถึงอะไร
ข้อ 3เมื่อแผนแม่บทการบริหารทรัพยากรน้ำได้รับความเห็นชอบจาก ครม. แล้ว ต้องทำสิ่งใดจึงใช้บังคับและหน่วยงานรัฐกับ อปท. ต้องปฏิบัติตาม
สรุปบทนี้ในประโยคเดียว
กนช. (นายกฯ ประธาน) กำหนดภาพรวม → คณะกรรมการลุ่มน้ำ (ผู้ว่าฯ เลือกกันเอง) ทำแผนแม่บทลุ่มน้ำเสนอ กนช. → สทนช./สทนช.ภาค เป็นฝ่ายเลขานุการ · แผนแม่บทน้ำ 2561–2580 ฉบับปรับปรุง 5 ด้าน 24 กลยุทธ์ · พ.ร.บ.น้ำ 28 ธ.ค. 2561 · ประชุมตอบ ก่อน–ระหว่าง–หลัง · วิเคราะห์โครงการ = สอดคล้อง ตรงปัญหา ไม่ซ้ำ พร้อม วัดผลได้ · ประสบการณ์เล่าแบบ STAR
สทนช.