⚖️
บทเรียน POLICE_ADMIN

กฎหมายที่ประชาชนควรรู้

กฎหมาย (25 ข้อ) · แพ่งและพาณิชย์ · อาญา · ที่ดิน · วิธีพิจารณาความอาญา · บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี · กฎหมายตำรวจและวินัย

🧭
ภาพรวม

ส่วนที่ 1 · แผนที่กฎหมายที่ต้องเก็บให้ครบ

เริ่มจากรู้ว่าข้อสอบกำลังถามกฎหมายกลุ่มไหน แล้วค่อยตัดช้อยส์ด้วยเงื่อนไขสำคัญของกลุ่มนั้น

แกนวิชากฎหมาย

วิชานี้ไม่ได้วัดการจำมาตราอย่างเดียว แต่ต้องแยกให้ได้ว่าโจทย์ถาม สถานะบุคคล, ผลของนิติกรรม, ความผิดและโทษ, อำนาจจับค้นสอบสวน, สิทธิในที่ดิน, หรือ อำนาจหน้าที่ของหน่วยงานรัฐ

โครงอ่านสอบให้ครบ 100%

หมวดต้องตอบให้ได้จุดที่ข้อสอบชอบหลอก
แพ่งและพาณิชย์
สภาพบุคคล ผู้เยาว์ โมฆะ โมฆียะ ทรัพย์ สัญญา ครอบครัว
สับสนโมฆะ/โมฆียะ อายุ 15/17/20 ปี และหลักฐานเป็นหนังสือ
อาญา
เจตนา ประมาท ป้องกัน จำเป็น โทษ 5 สถาน ลหุโทษ ลักทรัพย์/ชิงทรัพย์/ปล้นทรัพย์
จำนวนคน ระดับโทษ และผลว่าไม่มีความผิดหรือไม่ต้องรับโทษ
ที่ดิน
โฉนด น.ส.3 ใบจอง การโอน การอายัด การทอดทิ้งที่ดิน
โฉนด 10 ปี กับ น.ส.3 5 ปี และการจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดิน
วิธีพิจารณาความอาญา
ร้องทุกข์ กล่าวโทษ จับ ค้น ควบคุม ฟ้องคดี
คดีอาญาแผ่นดินไม่ต้องรอร้องทุกข์ แต่ความผิดต่อส่วนตัวต้องร้องทุกข์
บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
ประโยชน์สุขประชาชน แผนปฏิบัติราชการ ต้นทุนบริการ ลดขั้นตอน ประเมินผล
สลับหน่วยงาน เช่น กรมบัญชีกลาง สำนักงบประมาณ ก.พ.ร.
กฎหมายตำรวจ/วินัย
ก.ต.ช. ก.พ.ค.ตร. ผบ.ตร. สิทธิอุทธรณ์ ร้องทุกข์ วินัย
สลับองค์กรนโยบายกับองค์กรพิทักษ์ระบบคุณธรรม

วิธีอ่านให้คะแนนขึ้นเร็ว

  • จำตัวเลขก่อน: 15, 17, 20, 48 ชั่วโมง, 5 ปี, 10 ปี, 30 วัน
  • แยกผลทางกฎหมาย: โมฆะ = เสียเปล่า, โมฆียะ = มีผลจนกว่าจะบอกล้าง, ป้องกัน = ไม่มีความผิด, จำเป็น = ไม่ต้องรับโทษ
  • แยกอำนาจ: ผู้เสียหาย/อัยการฟ้องคดี, พนักงานสอบสวนสอบสวน, ศาลออกหมายและพิจารณาคดี
  • ระวังคำสุดโต่ง: เสมอ, ทุกกรณี, เท่านั้น, ไม่ต้อง, ได้ทุกกรณี มักเป็นตัวลวงใน True/False
👤
แพ่ง

ส่วนที่ 2 · แพ่งและพาณิชย์: บุคคล นิติกรรม ทรัพย์ และสัญญา

หมวดนี้ออกสอบจากหลักพื้นฐานและตัวเลขสำคัญ ต้องตอบผลทางกฎหมายให้แม่น

ตัวเลขแพ่งที่ต้องจำ

เรื่องคำตอบจุดจำ
สภาพบุคคล
เริ่มเมื่อคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารก
มาตรา 15
บรรลุนิติภาวะ
อายุ 20 ปีบริบูรณ์ หรือสมรสโดยชอบ
อย่าสับสนกับทำพินัยกรรม
ทำพินัยกรรม
ผู้เยาว์ทำได้เมื่ออายุครบ 15 ปีบริบูรณ์
เป็นนิติกรรมเฉพาะตัว
คนสาบสูญกรณีปกติ
หายไปจากภูมิลำเนา 5 ปี
มีผลเสมือนตายตามกฎหมาย
กู้ยืมเงิน
เกินกว่า 2,000 บาท ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ
ไม่มีหลักฐาน ฟ้องบังคับไม่ได้
อายุความทั่วไป
10 ปี
ใช้เมื่อกฎหมายไม่ได้กำหนดไว้เฉพาะ

โมฆะกับโมฆียะ

หัวข้อโมฆะโมฆียะ
ผล
เสียเปล่ามาแต่แรก ไม่มีผลผูกพัน
มีผลสมบูรณ์จนกว่าจะถูกบอกล้าง
แก้ภายหลัง
ให้สัตยาบันไม่ได้
ให้สัตยาบันได้
ตัวอย่าง
วัตถุประสงค์ขัดกฎหมายหรือศีลธรรม
ผู้เยาว์ทำนิติกรรมโดยไม่ได้รับความยินยอม
คำลวง
ข้อสอบมักบอกว่าโมฆะให้สัตยาบันได้
ข้อสอบมักบอกว่าโมฆียะไม่มีผลตั้งแต่แรก

ทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์

ทรัพย์ คือวัตถุมีรูปร่าง ส่วน อสังหาริมทรัพย์ คือที่ดินและทรัพย์ที่ติดอยู่กับที่ดินถาวร รวมถึงทรัพยสิทธิเกี่ยวกับที่ดิน ข้อสอบชอบให้รถยนต์ เรือ หรือทองคำมาเป็นตัวลวง

สมรสและกฎหมายปัจจุบัน

หลังการแก้ไขกฎหมายสมรสเท่าเทียม ให้ระวังถ้อยคำในข้อสอบที่ยังใช้คำว่า ชายและหญิง แบบเดิม ปัจจุบันหลักสำคัญคือการสมรสของ บุคคลทั้งสองฝ่าย ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
🚨
อาญา

ส่วนที่ 3 · กฎหมายอาญา: เจตนา โทษ และความผิดพื้นฐาน

ข้อสอบอาญาชอบถามความแตกต่างที่ดูคล้ายกัน ต้องแยกองค์ประกอบให้ได้

หลักทั่วไปทางอาญา

เรื่องหลักจำตัวลวง
ไม่มีผลย้อนหลังเป็นโทษ
ลงโทษไม่ได้ถ้าขณะกระทำยังไม่มีกฎหมายบัญญัติ
กฎหมายใหม่ที่เป็นคุณอาจนำมาใช้ได้
เจตนา
รู้สำนึกและประสงค์ต่อผลหรือย่อมเล็งเห็นผล
ไม่ใช่แค่เกิดผลเสีย
ประมาท
ขาดความระมัดระวังตามวิสัยและพฤติการณ์
ไม่ใช่ประสงค์ต่อผล
ป้องกัน
การกระทำไม่มีความผิดเมื่อชอบด้วยกฎหมายและพอสมควรแก่เหตุ
ต่างจากจำเป็น
จำเป็น
ไม่ต้องรับโทษเมื่อเข้าเงื่อนไข
ไม่ใช่การกระทำชอบด้วยกฎหมายเสมอ

โทษและตัวเลขสำคัญ

เรื่องคำตอบจุดลวง
โทษอาญา
5 สถาน: ประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ ริบทรัพย์สิน
ไม่มีกักกันในมาตรา 18
ลหุโทษ
จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
อย่าสับสนกับ 3 เดือน
พยายามกระทำผิด
โดยทั่วไปโทษสองในสาม
ไม่ใช่เท่าความผิดสำเร็จเสมอ
ผู้สนับสนุน
โดยทั่วไปโทษสองในสาม
ไม่ใช่ตัวการ
เด็กอายุยังไม่เกิน 12 ปี
กระทำผิดไม่ต้องรับโทษ
ยังอาจมีมาตรการอื่นตามกฎหมาย
🧾

ลักทรัพย์

เอาทรัพย์ผู้อื่นไปโดยทุจริต ไม่มีการใช้กำลังหรือขู่เข็ญ
⚠️

ชิงทรัพย์

ลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังทันที
👥

ปล้นทรัพย์

ร่วมกันชิงทรัพย์ตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป
🧠

จุดจำ

2 คนยังไม่ใช่ปล้นทรัพย์ ต้องครบ 3 คนขึ้นไป
🗺️
ที่ดิน

ส่วนที่ 4 · กฎหมายที่ดินและสิทธิในที่ดิน

เน้นเอกสารสิทธิ การโอน การทอดทิ้ง การอายัด และอำนาจเจ้าพนักงานที่ดิน

เอกสารสิทธิและผลทางกฎหมาย

เอกสาร/เรื่องความหมายข้อสอบชอบถาม
โฉนดที่ดิน
หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน
โอนต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน
น.ส.3 / น.ส.3 ก.
หนังสือรับรองการทำประโยชน์ แสดงสิทธิครอบครอง
ยังไม่ใช่โฉนด
ใบจอง
หนังสือแสดงการยอมให้เข้าครอบครองที่ดินชั่วคราว
ไม่ใช่กรรมสิทธิ์สมบูรณ์
ใบแทนโฉนด
ขอได้เมื่อโฉนดสูญหาย ชำรุด หรือเป็นอันตราย
ต้องติดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่

ตัวเลขที่ดินที่ต้องจำ

เรื่องคำตอบจุดลวง
โฉนดปล่อยรกร้าง
เกิน 10 ปี อาจตกเป็นของรัฐ
อย่าสับสนกับ 5 ปี
น.ส.3 ปล่อยรกร้าง
เกิน 5 ปี อาจตกเป็นของรัฐ
ต่างจากโฉนด
อายัดที่ดิน
รับอายัดไว้ 30 วัน
นับแต่วันที่สั่งรับอายัด
รังวัด
เจ้าหน้าที่เข้าไปในที่ดินได้ในเวลากลางวัน
ต้องอยู่ในอำนาจตามกฎหมาย

ครอบครองปรปักษ์

อสังหาริมทรัพย์ต้องครอบครองโดยสงบ เปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันครบ 10 ปี จึงจะยกเป็นหลักครอบครองปรปักษ์ได้ ข้อสอบชอบหลอกด้วยเลข 5 ปี
🔎
วิอาญา

ส่วนที่ 5 · วิธีพิจารณาความอาญา: ร้องทุกข์ จับ ค้น ควบคุม และฟ้องคดี

หมวดนี้สำคัญกับงานตำรวจโดยตรง ต้องแยกอำนาจของตำรวจ อัยการ ผู้เสียหาย และศาล

คำที่ต้องแยกให้แม่น

คำความหมายจุดลวง
ร้องทุกข์
ผู้เสียหายแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ว่ามีความผิดเกิดขึ้นและประสงค์ให้ดำเนินคดี
ใช้สำคัญกับความผิดต่อส่วนตัว
กล่าวโทษ
บุคคลอื่นแจ้งว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้น
ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เสียหาย
คดีอาญาแผ่นดิน
รัฐดำเนินคดีเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย
ไม่ต้องรอคำร้องทุกข์เสมอ
ความผิดต่อส่วนตัว
ต้องมีคำร้องทุกข์โดยชอบก่อนดำเนินคดี
ถอนร้องทุกข์หรือยอมความอาจทำให้คดีระงับ

อำนาจในกระบวนการอาญา

ผู้เกี่ยวข้องอำนาจหลักข้อสอบชอบสลับกับ
พนักงานสอบสวน
สอบสวน รวบรวมพยานหลักฐาน ทำสำนวน
พนักงานอัยการ
พนักงานอัยการ
ฟ้องและดำเนินคดีอาญาแทนรัฐ
ผู้เสียหาย
ผู้เสียหาย
ร้องทุกข์และฟ้องคดีอาญาได้ตามกฎหมาย
ผู้กล่าวโทษ
ศาล
ออกหมายและพิจารณาพิพากษาคดี
ตำรวจผู้จับกุม

จับ ค้น ควบคุม

การจับและค้นโดยหลักต้องมีหมายหรือมีเหตุยกเว้นตามกฎหมาย เช่น ความผิดซึ่งหน้า ส่วนผู้ถูกจับต้องถูกนำตัวไปศาลตามกำหนดเวลาและเงื่อนไขที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญากำหนด
🏛️
รัฐ/ปกครอง

ส่วนที่ 6 · บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีและวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง

หมวดราชการต้องจำผู้รักษาการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้

บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี

เรื่องหลักหน่วยงาน/จุดจำ
เป้าหมาย
ประโยชน์สุขของประชาชนและผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ
ไม่ใช่เพื่อขยายอำนาจหน่วยงาน
ผู้รักษาการ
นายกรัฐมนตรี
ข้อสอบชอบหลอกเป็นมหาดไทย
แผนปฏิบัติราชการ
ต้องสอดคล้องยุทธศาสตร์ชาติและแผนที่เกี่ยวข้อง
เดิมมีแผน 4 ปี ปัจจุบันโยงแผน 5 ปีตามบริบทแก้ไข
บัญชีต้นทุนบริการสาธารณะ
เสนอต่อกรมบัญชีกลาง สำนักงบประมาณ และ ก.พ.ร.
ต้องจำให้ครบ 3 หน่วย
ลดขั้นตอน
กระจายอำนาจ ตัดงานซ้ำซ้อน เพิ่มความสะดวกประชาชน
ไม่ใช่ลดการตรวจสอบ

วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง

เรื่องหลักจำจุดลวง
คำสั่งทางปกครอง
การใช้อำนาจตามกฎหมายที่กระทบสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลเฉพาะราย
ไม่ใช่กฎทั่วไปทุกกรณี
คู่กรณี
ผู้ซึ่งสิทธิหรือหน้าที่อาจถูกกระทบจากคำสั่งทางปกครอง
ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ยื่นคำขอเท่านั้น
เจ้าหน้าที่มีส่วนได้เสีย
ต้องหยุดพิจารณาและแจ้งผู้บังคับบัญชา
เพื่อความเป็นกลาง
สิทธิได้รับแจ้งเหตุผล
คำสั่งที่กระทบสิทธิควรมีเหตุผลตามหลักกฎหมาย
ไม่ใช่ออกคำสั่งได้โดยไม่อธิบายเสมอ
👮
ตำรวจ

ส่วนที่ 7 · กฎหมายตำรวจ องค์กร และวินัยข้าราชการตำรวจ

หมวดนี้เชื่อมกับตำแหน่งสายอำนวยการโดยตรง ต้องจำบทบาทองค์กรและช่องทางอุทธรณ์ร้องทุกข์

องค์กรตำรวจที่ต้องจำ

องค์กร/ตำแหน่งหน้าที่หลักตัวลวง
ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
บังคับบัญชาและรับผิดชอบการบริหารราชการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ไม่ใช่องค์กรวินิจฉัยอุทธรณ์
ก.ต.ช.
กำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ตำรวจแห่งชาติในภาพรวม
ไม่ใช่ ก.พ.ค.ตร.
ก.พ.ค.ตร.
พิทักษ์ระบบคุณธรรม วินิจฉัยอุทธรณ์และเรื่องร้องทุกข์
ไม่ใช่องค์กรกำหนดนโยบายตำรวจ
พนักงานสอบสวน
สอบสวนคดีอาญาและรวบรวมพยานหลักฐาน
ไม่ใช่ผู้ฟ้องคดีแทนรัฐ

วินัยตำรวจ

วินัยตำรวจไม่ใช่เรื่องภายในที่ไม่มีผลทางกฎหมาย โทษทางวินัยอาจกระทบตำแหน่ง เงินเดือน ความก้าวหน้า หรือการพ้นจากราชการ และผู้ถูกลงโทษอาจใช้สิทธิอุทธรณ์หรือร้องทุกข์ตามช่องทางที่กฎหมายกำหนด

สูตรจำองค์กร

  • ก.ต.ช. = คิดนโยบายและยุทธศาสตร์ตำรวจ
  • ก.พ.ค.ตร. = คุ้มครองระบบคุณธรรม อุทธรณ์ ร้องทุกข์
  • ผบ.ตร. = บริหารและบังคับบัญชา สตช.
  • พนักงานสอบสวน = สอบสวน ไม่ใช่อัยการ
🎯
ก่อนสอบ

ส่วนที่ 8 · จุดลวงก่อนลงสนาม

สรุปคู่ที่ต้องแยกให้ได้ภายในไม่กี่วินาที

คู่สับสนที่ออกสอบบ่อย

คู่สับสนแยกแบบเร็ว
โมฆะ / โมฆียะ
โมฆะเสียเปล่า ให้สัตยาบันไม่ได้ / โมฆียะมีผลจนบอกล้าง
ป้องกัน / จำเป็น
ป้องกันไม่มีความผิด / จำเป็นไม่ต้องรับโทษ
ลักทรัพย์ / ชิงทรัพย์ / ปล้นทรัพย์
ลัก = เอาไป / ชิง = ใช้กำลังหรือขู่เข็ญ / ปล้น = ชิงตั้งแต่ 3 คน
ร้องทุกข์ / กล่าวโทษ
ร้องทุกข์โดยผู้เสียหาย / กล่าวโทษโดยบุคคลอื่นก็ได้
โฉนด / น.ส.3
โฉนดเป็นกรรมสิทธิ์ / น.ส.3 เป็นสิทธิครอบครองทำประโยชน์
ก.ต.ช. / ก.พ.ค.ตร.
ก.ต.ช. นโยบาย / ก.พ.ค.ตร. ระบบคุณธรรมและอุทธรณ์

วิธีทำข้อสอบให้เต็ม

อ่านคำถามก่อนดูช้อยส์ แล้ววงคำสำคัญ 3 อย่าง: ใคร มีอำนาจ, เมื่อใด/กี่วัน/กี่ปี, และ ผลทางกฎหมายคืออะไร ถ้าช้อยส์มีคำว่า ทุกกรณี เสมอ เท่านั้น ให้ตรวจเงื่อนไขยกเว้นก่อนตอบ

คำศัพท์และคำสำคัญ

⚖️คำกฎหมายพื้นฐาน
โมฆะ

นิติกรรมเสียเปล่ามาแต่แรก ไม่มีผลผูกพัน และให้สัตยาบันไม่ได้

โมฆียะ

นิติกรรมที่มีผลสมบูรณ์จนกว่าจะถูกบอกล้าง หรืออาจให้สัตยาบันให้สมบูรณ์ต่อไป

ลหุโทษ

ความผิดที่มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

คนสาบสูญ

บุคคลที่ศาลมีคำสั่งให้ถือเสมือนตายเมื่อเข้าเงื่อนไขการหายไปตามกฎหมาย

🏛️อำนาจหน้าที่
พนักงานสอบสวน

เจ้าพนักงานที่มีอำนาจสอบสวน รวบรวมพยานหลักฐาน และทำสำนวนคดีอาญา

พนักงานอัยการ

ผู้มีอำนาจฟ้องและดำเนินคดีอาญาแทนรัฐ

ก.ต.ช.

คณะกรรมการนโยบายตำรวจแห่งชาติ เน้นนโยบายและยุทธศาสตร์ตำรวจ

ก.พ.ค.ตร.

คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรมข้าราชการตำรวจ เน้นอุทธรณ์และร้องทุกข์

ทริคจำก่อนลงสนาม

  • ถ้าโจทย์ถามผลของนิติกรรม ให้ตัดสินก่อนว่าเป็นโมฆะหรือโมฆียะ
  • ถ้าโจทย์อาญามีคำว่า ป้องกัน หรือ จำเป็น ให้ดูผลว่าไม่มีความผิดหรือไม่ต้องรับโทษ
  • ถ้าโจทย์ที่ดินมีตัวเลข 5 ปี/10 ปี ให้ดูประเภทเอกสารสิทธิก่อนตอบ
  • ถ้าโจทย์กระบวนการอาญาพูดถึงความผิดต่อส่วนตัว ให้มองหาคำร้องทุกข์
  • ถ้าโจทย์ตำรวจสลับ ก.ต.ช. กับ ก.พ.ค.ตร. ให้จำว่า นโยบาย = ก.ต.ช. และอุทธรณ์ร้องทุกข์ = ก.พ.ค.ตร.